Sáng ngày 6/10, tại Vũ Thanh, Thiên Tân. Khoảng một vạn runner đổ về đường chạy có tới 99% là đường thẳng, được giới chạy bộ gọi là "đường chạy dễ lập PB nhất miền Bắc".
Với anh Đàm, 42 tuổi (số đeo C1936), đây vốn chỉ là một lần tham gia giải bình thường trong kỳ nghỉ — theo lời kể của gia đình, anh cán đích lúc 9 giờ 30 sáng hôm đó, sau đó ngã gục gần khu vực về đích và không may qua đời.
Ngày 8/10, gia đình đăng bài trên mạng xã hội, kêu gọi các runner tham gia giải ngày 6/10 cung cấp video hiện trường và manh mối từ nhân chứng, đồng thời nói thẳng rằng "có nghi vấn lớn về diễn biến sự việc, về việc cấp cứu tại chỗ có được tiến hành hay không và thao tác có đúng quy chuẩn hay không".
Tính đến thời điểm bài viết được đăng, ban tổ chức giải vẫn chưa có phản hồi công khai về sự việc.
▲ Hiện trường xuất phát giải bán marathon Vũ Thanh, Thiên Tân 2026 (nguồn ảnh: kênh Thiên Tân của Trung Quốc Tân Văn Võng)
Sau vạch đích: ghép lại những phút ấy
Trong bài kêu gọi giúp đỡ, gia đình mô tả người runner này như sau: anh Đàm sinh hoạt điều độ, kiên trì tập luyện, không có thói quen xấu, vừa khám sức khỏe trước giải, "tình trạng sức khỏe tốt".
Biến cố bất ngờ khiến cả gia đình đau đớn tột cùng, con cái trong nhà vẫn còn nhỏ. Điều gia đình đang tìm kiếm là những runner đã quay video hoặc chụp ảnh gần cổng vòm về đích hôm đó —
"Nếu bạn quay được video, chụp được ảnh sự việc tại hiện trường, hoặc chứng kiến toàn bộ diễn biến, khẩn thiết mong bạn liên hệ với chúng tôi để làm rõ toàn bộ sự thật. Chỉ mong làm rõ sự thật, để có lời giải thích cho gia đình." — theo bài kêu gọi gia đình công bố
Theo lời kể của một nhân chứng, một runner hoàn thành cuộc đua trong 2 giờ 08 giây hôm đó viết rằng, bên ngoài cổng vòm về đích anh thấy một người đàn ông nằm trên mặt đất, chân co giật dữ dội —
"Tại chỗ có nhân viên đang cấp cứu, lúc đó tôi và bạn đồng hành đều cảm thấy không ổn, không giống chuột rút thông thường, không dám nhìn lâu nên đã rời đi. Trong lòng cầu mong anh ấy không sao... Đích đến của marathon là về nhà, thật sự rất buồn." — theo phần bình luận trên mạng xã hội
Một runner khu C khác nhớ lại, khi chạy đến nửa chặng thì thấy xe cứu thương khởi động; có runner nhớ về hôm đó là "rất khô, nắng chiếu thẳng"; còn một runner về đích sát mốc 2 giờ bình luận rằng "chắc là tôi đã nhìn thấy".
Những lời kể rời rạc này ghép lại được khung cảnh đại khái, nhưng phần quan trọng nhất vẫn còn bỏ trống — từ lúc anh Đàm ngã xuống đến khi lực lượng cấp cứu can thiệp cách nhau bao lâu? AED có đến kịp thời không? Hồi sức tim phổi bắt đầu khi nào? Hiện các kênh công khai chưa có bất kỳ thông tin chính thức nào. Đây chính là lý do gia đình kêu gọi nhân chứng.
▲ Thông báo tìm nhân chứng do gia đình công bố (ảnh chụp màn hình từ bài kêu gọi trên mạng xã hội của gia đình; chân dung đã được làm mờ)
Bảo đảm y tế trong điều lệ, và những câu hỏi nó chưa trả lời
Xem điều lệ công khai của giải năm nay, cấu hình bảo đảm không hề "sơ sài". Theo điều lệ giải bán marathon Vũ Thanh, Thiên Tân 2026 do Thiên Tân Bản Địa Bảo tổng hợp: ban tổ chức bố trí điểm y tế cố định tại điểm xuất phát, điểm đích và cứ mỗi 2,5 km dọc đường, tổng cộng 10 điểm; dọc đường bố trí dịch vụ cấp cứu y tế di động có AED; xe cấp cứu chạy theo tuyến đường thi đấu; cứ mỗi 200 m có một tình nguyện viên y tế; nhân viên y tế có quyền dừng việc thi đấu của VĐV tùy theo tình trạng. Kênh Thiên Tân của Trung Quốc Tân Văn Võng trong bài viết trước giải cũng nhắc tới việc năm nay dịch vụ bảo đảm của giải được "nâng cấp đồng bộ", trang bị điểm bảo đảm y tế, AED và runner cấp cứu.
Hạng mục bảo đảm
Nội dung điều lệ (tổng hợp theo điều lệ giải công khai)
Điểm y tế cố định
Tại điểm xuất phát, điểm đích và các km 2,5/5/7,5/10/12,5/15/17,5/20, tổng cộng 10 điểm, có biển báo rõ ràng cách điểm y tế 100 m
AED
Dọc đường bố trí dịch vụ cấp cứu y tế di động có AED
Xe cấp cứu
Chạy theo tuyến đường thi đấu, có quyền ưu tiên lưu thông cao nhất tại hiện trường
Tình nguyện viên y tế
Mỗi 200 m một người, hỗ trợ cấp cứu y tế
Bảo hiểm
Mỗi VĐV có một bảo hiểm tai nạn cá nhân; các trường hợp phát sinh từ nguyên nhân sức khỏe như bệnh lý của bản thân có thể không nằm trong phạm vi bồi thường của bảo hiểm tai nạn
Nhưng điều lệ chỉ là cấu hình trên giấy. Điều mà giới y học cấp cứu luôn nhấn mạnh xưa nay là thời gian phản ứng — theo báo Công nhân, bác sĩ trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh Hứa Tuấn Đường cho biết: sau khi ngừng tim, thời gian vàng để cấp cứu chỉ có 4 phút, mỗi phút chậm trễ tỷ lệ sống sót sẽ giảm 7% đến 10%, cấp cứu kịp thời tại chỗ quan trọng hơn nhiều so với chỉ chờ xe cứu thương.
Điều gia đình muốn làm rõ chính là những cấu hình trên giấy đó đã được thực hiện ra sao trong khoảng thời gian sau 9 giờ 30. Điều này chỉ có thể chờ điều tra chính thức hoặc thêm tư liệu từ nhân chứng để trả lời.
Vì sao người ngã xuống thường là những runner trung niên "bình thường rất khỏe mạnh"
Đây không phải lần đầu bán marathon trong nước xảy ra sự cố. Theo Trung Quốc Tân Văn Võng từng đưa tin, 8 ca đột tử của runner marathon trong nước giai đoạn 2014-2015 đều xảy ra ở cự ly bán marathon.
Bài báo dẫn phân tích của chuyên gia y học thể thao chỉ ra: bán marathon thường bị runner nghiệp dư xem như một cuộc marathon "giảm độ khó một nửa", chính sự coi nhẹ này là nguồn gốc nguy hiểm; giai đoạn cực hạn và nước rút lại chính là thời điểm nguy hiểm nhất, và người đột tử phần lớn là nam giới trẻ, trung niên vốn chăm tập luyện.
Số liệu cũng chỉ về nhóm trung niên. Một khảo sát dịch tễ học đăng trên Tạp chí Pháp y, bao quát Quảng Đông giai đoạn 2007-2021, cho thấy trong 374 ca đột tử liên quan đến vận động, nhóm 39 đến 59 tuổi chiếm hơn bốn phần mười, chạy bộ xếp thứ hai trong các loại hình vận động liên quan (theo Sohu Sức khỏe đưa tin). Nhiều bài phổ biến kiến thức y khoa cũng nhắc tới một khung rủi ro thường bị bỏ qua: trong vài phút đến một giờ sau khi về đích, cơ thể chuyển từ vận động cường độ cao sang trạng thái tĩnh, gánh nặng cho tim ngược lại có thể tăng lên, đây chính là khoảng thời gian có nguy cơ ngừng tim cao.
"Nhóm người có bệnh tim nền đúng là có nguy cơ cao hơn, nhưng người khỏe mạnh cũng không thể chủ quan." Hứa Tuấn Đường nói với báo Công nhân rằng dưới tác động của các yếu tố như làm việc quá sức, vận động mạnh, người khỏe mạnh cũng có thể bị rối loạn hoạt động điện tim, dẫn tới ngừng tim. Nói cách khác, "khám sức khỏe trước giải bình thường, thường ngày chăm tập luyện" không thể miễn trừ rủi ro xác suất nhỏ này — đây cũng là điều khiến câu "tình trạng sức khỏe tốt" của gia đình anh Đàm trở nên đau lòng nhất.
Và chất lượng cấp cứu thường chính là ranh giới sống chết. Theo Nam Phương Nhật báo, tại một giải bán marathon ở Thanh Viễn tháng 4/2025, một runner 57 tuổi đột ngột ngừng tim khi gần về đích; nhờ nhân viên y tế tại chỗ lập tức tiến hành hồi sức tim phổi, sau khi đưa vào viện được hỗ trợ ECMO và khẩn cấp thông mạch máu, cuối cùng anh đã hồi phục và xuất viện. Cùng một tai nạn, tốc độ phản ứng khác nhau, kết cục hoàn toàn khác nhau.
▲ Hiện trường lễ xuất phát giải ngày 6/10 (ảnh thật, nguồn ảnh: tài khoản công chúng "Tinh Anh Bào Giả")
Ba dấu hỏi chưa có lời giải
Tính đến ngày 8/10, công chúng vẫn chưa biết: thời điểm và quá trình cấp cứu can thiệp chính xác; AED đến lúc nào, đã sốc điện hay chưa; cũng như kết luận giám định nguyên nhân tử vong cuối cùng. Ban tổ chức giải chưa có phản hồi công khai, tiến triển giải quyết hậu sự và điều tra còn chờ thông tin chính thức (theo tra cứu công khai và bài kêu gọi của gia đình). Trước khi những câu hỏi này có lời giải, mọi phán đoán về chuyện "trách nhiệm thuộc về ai" đều còn quá sớm.
Với runner, có vài việc có thể làm ngay từ bây giờ: trong cuộc đua, một khi xuất hiện tức ngực, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, mệt mỏi rõ rệt, hãy lập tức giảm tốc hoặc dừng lại, đừng cố gồng với suy nghĩ "phải kiên trì về đích"; sau khi về đích nếu chóng mặt, đánh trống ngực, tức ngực, nôn mửa kéo dài, nhất định phải đi khám kịp thời; người tham gia trên 40 tuổi nên khám sức khỏe toàn diện trước giải (tổng hợp lời khuyên của hai bác sĩ Uông Phương và Hứa Tuấn Đường trong bài của báo Công nhân). Một runner chứng kiến cảnh tượng ở hiện trường đã viết ở cuối bình luận: đích đến của marathon là về nhà. Câu nói ấy nặng hơn bất kỳ tấm huy chương hoàn thành nào.